Versiliënbosch

Versiliënbosch

Heerlen • Werkgroep Sociale Woningbouw, Commissie Limburg • Bedreigd

Eind negentiende eeuw begon de grootschalige steenkoolwinning rondom Heerlen, het startschot voor mijnbouw in de regio. Veel van de eerste mijnwerkers kwamen van buiten Limburg, of van over de Nederlandse grens. Met goede huisvesting wilden mijndirecties nieuwe arbeiders met gezin naar Limburg lokken. Daarom bouwden ze speciale arbeiderswijken, de mijnwerkerskoloniën. Ook sociale problemen onder de arbeiders werden op deze manier opgelost.

Versiliënbosch is een voorbeeld van zo’n mijnwerkerskolonie. Woningvereniging De Volkswoning verstrekte in 1917 de opdracht tot de bouw van de wijk. In 1920 werd de wijk opgeleverd naar ontwerp van architect Jos Cuypers. De kolonie telde oorspronkelijk 200 woningen en dankte haar naam aan een klein bosje tussen de velden en heidegronden ten noorden van Heerlen.

Tuinstadgedachte

Het ontwerp voor Versiliënbosch was geïnspireerd op de tuinstadgedachte. Als antwoord op de slechte woonomstandigheden van de arbeidersklasse ontwierpen architecten kleinschalige wijken met veel groen. Ook het gebruik van traditionele materialen en historische bouwstijlen is typisch voor tuinsteden. Dit element zie je duidelijk terug in Versiliënbosch; Cuypers ontwierp kleine woonblokjes met open groene pleintjes.

Bedreigd erfgoed

Lange tijd leek het erop dat woningcorporatie Woonpunt in Versiliënbosch zou kiezen voor een combinatie van renovatie en sloop-nieuwbouw. In de zomer van 2026 ontving Heemschut echter bericht dat Woonpunt de voormalige mijnwerkerskolonie volledig wil slopen. Heemschut ziet echter dat renovatie goed mogelijk is.

Daarom heeft de Heemschut Werkgroep Sociale Woningbouw (WSW) in samenspraak met Heemschut Limburg en het Cuypersgenootschap de gemeente Heerlen gevraagd om 73 panden aan te wijzen als gemeentelijk monument. Deze panden hadden al de status beeldbepalend, maar deze bescherming blijkt helaas onvoldoende. Juist deze panden leveren een belangrijke bijdrage aan de identiteit van Versiliënbosch en zijn een tastbare herinnering aan het mijnverleden van Heerlen.

Slider image
Slider image
Slider image
Slider image