Aan het begin van de negentiende eeuw telt de stad Groningen meerdere sociëteiten. Enkele van deze gezelligheidsclubs komen samen in het Hooge Zomerhuis aan de Kijk in ’t Jatstraat. In 1840 verenigen deze sociëteiten zich tot de Harmonie. Zij geven in 1852 de opdracht tot de bouw van het Harmoniegebouw, naar ontwerp van de architect J. Maris. In het nieuwe L-vormige pand bevinden zich een concert-, biljart- en sociëteitszaal. Bij het gebouw hoort ook een fraaie tuin. Later wordt het Harmoniegebouw nog verder uitgebreid naar ontwerp van de Amsterdamse architecten Th. G. Schill en D.H. Haverkamp.
In 1941 verwoest een brand het grootste gedeelte van de Harmonie. Alleen de concertzaal komt onbeschadigd tevoorschijn. Na de oorlog wordt de Harmonie niet gerestaureerd. Het gebouw blijft in armzalige toestand functioneren.
De strijd voor behoud van het Harmoniegebouw hangt samen met de bouw van het nieuwe culturele centrum in Groningen, de Oosterpoort. In de jaren ’60 is Harmoniegebouw bij de bestuurders en de universiteitsbestuurders, die intussen eigenaar zijn van de Harmonie, niet geliefd. Het beschouwd het als een voorbeeld van inferieure architectuur, gebouwd voor de elite. De gemeente wil vooral een nieuw en modern cultureel centrum. Het universiteitsbestuur wil de Harmonie slopen ten behoeve van uitbreiding.
Heemschut Groningen verzet zich tegen de sloopplannen van de universiteit. In 1966 pleit de commissie in een brief aan de gemeente voor restauratie van de Harmonie. Deze brief bevat een plan voor uitbreiding van de universiteit met behoud van het gebouw. Burgers en deskundigen verenigen zich intussen in de Stichting Redt de Harmonie. Het lukt deze stichting om het pand op de lijst van voorlopige rijksmonumenten te krijgen. Een week later blijkt dat de minister na persoonlijk ingrijpen van de burgemeester het pand weer van de lijst heeft afgevoerd. Het belang van het nieuwe culturele centrum moet volgens de burgemeester prevaleren boven dat van de Harmonie als monument.
Na jaren van verwaarlozing blijkt dat de concertzaal zo zwaar is beschadigd dat restauratie minsten een miljoen gulden kost. In 1973 wordt de zaal daarom toch gesloopt. Alleen het voorste deel van de Harmonie met voorplein en zijvleugels blijft gespaard. Dit deel wordt verbonden met een daarachter gelegen universiteitsgebouw. Het restant van het Harmoniegebouw is inmiddels gemeentelijk monument.
Cookies
Maak een keuze tussen het accepteren van alleen functionele cookies (deze zijn noodzakelijk) en optionele analytics cookies waarmee wij deze website kunnen verbeteren. Lees meer op privacy & cookies.
