Muurschildering, Jan van der Zee

J.G. Pinksterstraat 26, Veendam • Werkgroep Monumentale Kunst, Commissie Groningen

In de inmiddels gesloopte Winkler Prinsschool in Veendam bracht kunstenaar Jan van der Zee in 1958 een kleurrijke muurschildering aan. De muurschildering werd gemaakt in het kader van de 1,5%-regeling: een overheidsregeling uit 1952 die ervoor zorgde dat 1,5% van de totale bouwsom van (overheids)gebouwen werd besteed aan kunst.

De muurschildering bestaat uit drie delen: links verbeeldt de natuur, rechts de techniek, en in het midden wordt de algemene vorming van middelbare schoolleerlingen weergeven. In de rijke kleuren komt het vooruitgangsoptimisme tot uiting.

Van der Zee was onderdeel van de Groninger kunstenaarsbeweging De Ploeg. Deze groep werd opgericht in 1918 opgericht en bracht zowel expressionistisch als constructivistisch werk voort.

Bedreigd en gered

Het had niet veel gescheeld of de muurschildering van Jan van der Zee was er niet meer geweest. Het schoolgebouw was al deels gesloopt toen Heemschut vernam dat er in de school nog een belangrijk kunstwerk aanwezig was. Onze Werkgroep Monumentale Kunst (WMK) wist het kunstwerk veilig te stellen en startte een inzamelingsactie voor behoud en herplaatsing.

En met succes! Een crowdfundingsactie leverde meer dan 14.000 euro aan donaties op. Een nieuwe plek werd snel gevonden in Kunstcentrum De Ploeg, dat geheel gewijd is aan het werk van de Groninger kunstenaarsbeweging. Het transport en de herplaatsing van het kunstwerk waren niet gemakkelijk. De muur met daarop de schildering van bijna 5 meter breed en 2,5 meter hoog moest in zijn geheel worden losgezaagd en getransporteerd. De herplaatsing kon alleen via het dak. Omdat het dak van Kunstcentrum de Ploeg gerenoveerd moest worden, was dit een unieke kans om het kunstwerk op zijn plek te krijgen.

Het behoud van de muurschildering werd onder andere mogelijk gemaakt door bijdragen van Heemschut, Cultuurfonds Groningen, Rabobank Stad en Midden Groningen, Emmaplein Foundation, BPD cultuurfonds, Stichting Friso Impuls, de Jan Menze van Diepen Stichting en een anonieme weldoener.