De synagoge aan de Groningse Folkingestraat is in 1906 gebouwd door de architecten T. Kuipers en Y. van der Veen. Een oude synagoge uit 1756 moet dn plaatsmaken voor het nieuwe gebouw. Rond de oude synagoge was een Joodse buurt ontstaan.
De synagoge wordt gekenmerkt door oriëntaalse invloeden. Deze zijn vooral zichtbaar in de koepels en de hoefijzervorm van bogen en vensters. Kuipers zou door deze stijl geïnspireerd zijn geraakt na een bezoek aan Duitsland met enkele bestuurders van de Joodse Gemeente. In Dresden en Berlijn staan namelijk soortgelijke oriëntaalse synagoge.
In 1951 verkoopt de Joodse Gemeenschap de synagoge vanwege een gebrek aan leden. De oorzaak hiervan ligt in de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van de 2724 geregistreerde Groningse joden zijn er 2550 naar kampen in Polen getransporteerd en vermoord. Slechts 120 joden keren na de oorlog terug naar Groningen. Voor deze kleine gemeenschap is pand te groot en het onderhoud onbetaalbaar.
Het gebouw wordt gekocht door de Chemische was- en ververij Astra. Een afgescheiden deel van het gebouw doet dienst als kerk voor het Apostolisch Genootschap. Hiervoor wordt een aparte bovenverdieping gebouwd.
In 1973 biedt de eigenaar van de inmiddels failliete wasserij het gebouw weer te koop aan. Ernstige aantasting door chemische dampen en de bouw van de bovenverdieping, zouden een restauratie volgens de gemeente bijzonder kostbaar maken. Sloop wordt daarom als oplossing gezien.
In augustus 1975 wordt door mevrouw Wolgen-Salomons de Stichting Folkingestraat Synagoge opgericht met als doel behoud en restauratie van de voormalige synagoge. De stichting meent dat Groningen een ereschuld heeft aan de omgekomen Joodse medeburgers en licht de gemeenteraad in over de slechte toestand van het gebouw.
Heemschut Groningen houdt nauw contact met de stichting en zet zich in voor het verkrijgen van de rijksmonumentenstatus. In 1976 doet Heemschut een verzoek aan de gemeenteraad om over te gaan tot aankoop van de synagoge. De gemeenteraad stemt in met een voorstel om het College meer tijd te geven om de mogelijkheden te onderzoeken. Met financiële hulp van het rijk en de provincie koopt de gemeente de synagoge alsnog aan.
Op aandringen van Heemschut wordt de synagoge later definitief op de rijksmonumentenlijst geplaatst. Op 29 november 1981 wordt de synagoge na een grote restauratie heropend. Tegenwoordig is het pand in bezit van Stichting Groninger Kerken.
Beeldmateriaal: Groninger Archieven en Wikimedia Commons, Hardscarf
Cookies
Maak een keuze tussen het accepteren van alleen functionele cookies (deze zijn noodzakelijk) en optionele analytics cookies waarmee wij deze website kunnen verbeteren. Lees meer op privacy & cookies.
