De Zwartenhoekse Zeeluis of Grote Petrus is een van de laatste sluizen die onderdeel heeft uitgemaakt van de Staats-Spaanse linies. De sluis werd gebouwd in 1788 en was bedoeld voor afwatering en inundatie (het opzettelijk onder water zetten van een gebied). De zeesluis heeft drie gemetselde kokers met sluisdeuren, die het dorpje Axel en de omringende polders moesten beschermen.
Er is maar één ander voorbeeld van zo’n sluis bekend: de Sint-Livinus in het nabijgelegen Reigersbosch. Deze sluis is niet meer zichtbaar, maar er zijn wel tekeningen bewaard gebleven. Deze tekeningen zijn later gebruikt bij de restauratie van de Zwartenhoekse Zeesluis.
In 2000 meldt Heemschut Zeeland de zeesluis als bedreigd erfgoed. De sluis is erg vervallen. Stichting Oud Westdorpe voert actie bij Rijkswaterstaat en ook Heemschut vraagt aandacht voor de zeesluis door studenten van de Hogeschool Zeeland het geheel te laten opmeten.
In 2004 vragen we de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om de Zeesluis te benoemen tot rijksmonument. Een jaar later is het zover: de Zeesluis wordt rijksmonument en de restauratie kan beginnen. Stichting Landschapsbeheer Zeeland heeft voor die tijd al de begroeiing verwijdert en kleine reparaties uitgevoerd.
De ‘zoute zijde’ aan de zeekant wordt gerestaureerd. De ‘zoete zijde’ aan de landkant is erg vervallen en wordt versterkt. Ook wordt de gebeeldhouwde sluitsteen teruggevonden en herplaatst. De natuurstenen bekledingen worden hersteld en ontbrekende delen worden aangevuld met nieuw hardsteen. De bakstenen binnenwanden van de kokers worden opnieuw gevoegd en de ontbrekende delen ingevuld. De restauratie is afgerond in 2009.
Foto’s: M. Kindt
Cookies
Maak een keuze tussen het accepteren van alleen functionele cookies (deze zijn noodzakelijk) en optionele analytics cookies waarmee wij deze website kunnen verbeteren. Lees meer op privacy & cookies.
