In 2014 richtte Johanna de werkgroep Monumentale Kunst op, de eerste werkgroep binnen Heemschut. Aanleiding was de bedreiging van een muurschildering van Peter Alma in de voormalige LTS in het Zeeuwse Sint-Maartensdijk en daarna drie kunstwerken in een voormalige huishoudschool in Breda.
Johanna weet alles over kunst uit de wederopbouwperiode: in veel opzichten is dit een bijzondere periode. Door de oorlogsschade moest er veel gebouwd worden, zowel woningen als publieksgebouwen. Bijvoorbeeld ziekenhuizen, fabrieken, (post)kantoren, kerken en wijkcentra. In 1952 werd de zogeheten 1,5% regeling ingevoerd: 1,5% van de totale bouwsom van (overheids)gebouwen werd besteed aan kunst. Kunstenaars kregen talloze opdrachten. Deze werken zijn vaak groot van formaat (‘monumentaal’) en nagelvast aangebracht (‘architectuurgebonden’).
Met de sloop van wederopbouwgebouwen, die al decennia aan de gang is, worden deze kunstwerken vernietigd. Dat is een sterke motivatie om dit bijzondere erfgoed veilig te stellen en een tweede duurzame leven te geven.
Johanna kijkt met trots terug op een bijzonder succes in 2021. Vanwege de sloop van het Meppels Lyceum dreigde een muurschildering van Folkert Haanstra uit 1963, uitgevoerd in acrylverf, verloren te gaan. Er werd onderzoek naar de mogelijkheden tot herplaatsing gedaan door restauratoren van Ornament Restauratie en Arno van Sabben.
Vanwege de vereiste bijzondere techniek van afname – de staccomethode – bleken de kosten daarvan meer dan €50.000,- te bedragen. Maar de financiering liep wonderwel. Oud-leerlingen met inmiddels goede banen schoten te hulp. Meppelaar Jan Wessels, zeer begaan met erfgoed, bereidde een aanvraag bij het Waarborgfonds voor. Dat leverde €25.000,- op. De externe gemeentelijke projectleider deed proactief suggesties en ook de directeur van de nieuwe locatie werkte voorbeeldig mee. De muurschildering werd begin 2021 in tien delen afgenomen en op honingraatpanelen geplaatst waarna restauratie plaatsvond. November 2021 kreeg de muurschildering haar nieuwe plaats in de aula van de regioschool Stad en Esch. Omdat de muur in de aula waar herplaatsing zou plaatsvinden te krap was, werd een deel van het verlaagde plafond verwijderd.
De muurschildering van Folkert Haanstra is lang niet het enige kunstwerk waar Johanna zich samen met de andere werkgroepleden voor heeft ingezet. Afgelopen jaren heeft de werkgroep talloze kunstwerken van de sloop gered. Ook maakte ze samen met de werkgroep een brochure over de bescherming van monumentale kunst.
Bekijk hier 6 manieren waarop jij kunt bijdragen aan Heemschut.
Cookies
Maak een keuze tussen het accepteren van alleen functionele cookies (deze zijn noodzakelijk) en optionele analytics cookies waarmee wij deze website kunnen verbeteren. Lees meer op privacy & cookies.
