Lunchlezing: koepels als buitenverblijven

Langs de lanen

Koepels als buitenverblijven aan de rand van de stad

Online lunchlezing | Dinsdag 12 mei

In de volgende online lunchlezing vertelt Martin van den Broeke over koepels als buitenverblijven aan de rand van de stad. Onderzoek naar het buitenleven in de zeventiende, achttiende en negentiende eeuw richt zich doorgaans op buitenplaatsen op het platteland, terwijl de grote aantallen pleziertuinen in de onmiddellijke nabijheid van de stad nauwelijks aandacht krijgen. Toch zijn het deze plezierplaatsen en hun koepels waarin voor velen het buitenleven zich afspeelde.

Aan de singels en uitvalswegen van menige Nederlandse stad lagen ooit grote aantallen van deze pleziertuinen, voorzien van koepels en andere gebouwen. Soms ontstonden er tuinencomplexen met hun eigen lanen, waterhuishouding en reglementen. Dit fenomeen deed zich vooral in het westen en noorden voor. Ze verdwenen in de loop van de negentiende eeuw door afbraak, onder stadsuitbreidingen, wegen en parkeerplaatsen, en zijn daardoor vrijwel onzichtbaar geworden.

Zulke pleziertuinen lagen in grote aantallen buiten de steden langs soms speciaal daarvoor aangelegde lanen. Martin van den Broeke werpt een blik op dit onderbelichte onderdeel van het buitenleven aan de rand van de stad.

Over Martin van den Broeke

Martin van den Broeke promoveerde in 2016 aan de Rijksuniversiteit Groningen op een onderzoek naar buitenplaatsen op Walcheren in de periode 1600-1820, verschenen bij Uitgeverij Verloren. Hij was medeauteur en hoofdredacteur van het boek Buitenplaatsen in het Westland, dat in 2018 verscheen (tweede druk 2020). Beide boeken leverden hem de Ithakaprijs op voor interdisciplinair onderzoek naar kastelen, buitenplaatsen en landgoederen.

Ook was hij samen met Wim Meulenkamp redacteur van een artikelenbundel over theekoepels, uitgegeven onder auspiciën van de DonderbergGroep, stichting voor follies, tuinsieraden en vermaaksarchitectuur. Martin is werkzaam als juridisch adviseur subsidies bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid.