Gemaal Halfweg in Amsterdam

88 Nieuwe monumenten voor Amsterdam

6 oktober 2026 • Commissie Amsterdam

Amsterdam heeft in de afgelopen 5 jaar 88 nieuwe monumenten en 5 beschermde stadsgezichten aangewezen. Onlangs heeft de gemeente op haar website uitvoerig aandacht geschonken aan deze ontwikkeling. Naast klassieke panden in de binnenstad en Zuid bevat de lijst ook veel panden uit de periode van de wederopbouw en Post 65. Zichtbaar is dat het zo kwetsbare jonge erfgoed steeds meer aandacht en bescherming krijgt.

Heemschut is trots op haar bijdrage aan het Amsterdamse beschermingsbeleid. Ruim een kwart van de nieuwe monumenten in deze periode is op verzoek van Heemschut aangewezen. Ook vier van de vijf beschermde stadsgezichten zijn (mede) op ons initiatief aangewezen. Voorgedragen door Heemschut zijn bijvoorbeeld:

  • het Koelhuis van de Centrale Markthallen met de beroemde schildering van Keith Haring,
  • woonflats Gouden Leeuw en Groenhoven in Zuidoost
  • Meerdere gebouwen op het Marineterrein
  • Boezemgemaal Halfweg in Nieuw-West
  • Gebouwen van de Shell in Noord
  • Gebouw Aurora op de hoek van de Overtoom in West
  • Het bekende GAK-gebouw in Bos en Lommer

Lopende aanvragen

Op dit moment heeft de gemeente nog diverse aanvragen van Heemschut in behandeling. De verwachting is dat later dit jaar bijvoorbeeld een besluit zal worden genomen over de bescherming van enkele kwetsbare panden in Noord.

De commissie Amsterdam van Heemschut is voornemens om de monumentenaanvraag in te blijven zetten als instrument om het behoud van erfgoed te bewerkstelligen. Een monumentenstatus is tot op heden de meest zekere weg om verminking of sloop van bijzondere panden te verhinderen.