Oproep tot herstel van Stelling van Den Helder

4 september 2026

Heemschut brengt een nieuwe brochure uit over de Stelling van Den Helder, een van de meest bijzondere militaire erfgoedcomplexen van Nederland. Met de publicatie vragen we aandacht voor de rijke geschiedenis van de stelling én voor de zorgwekkende staat waarin delen van het rijksmonumentale complex verkeren. Aan gemeente, provincie, Rijk en maatschappelijke partners doen we de dringende oproep om gezamenlijk werk te maken van herstel, behoud en toegankelijkheid van dit unieke erfgoed.

Op donderdag 3 september heeft wethouder Oudijk van Den Helder een eerste exemplaar van de brochure in ontvangst genomen tijdens een drukbezochte bijeenkomst in Fort Westoever. Ook de twaalf aanwezige raadsleden namen een exemplaar mee naar huis.

Militair erfgoed

De Stelling van Den Helder is een samenhangend geheel van forten, linies, waterlopen, remises kruitkamers en andere verdedigingswerken. De contouren bepalen nog altijd de structuur van de Stad Den Helder. De stelling is vanaf eind 18e eeuw opgezet om met zijn strategische ligging de toegang tot de rest van Holland te verdedigen. In opdracht van Napoleon werd de stelling uitgebreid en werd Den Helder een belangrijke vestingstad.

Met onderdelen als Fort Erfprins, Fort Kijkduin, Fort Westoever, Fort Oostoever en Fort Dirksz Admiraal bezit Den Helder een indrukwekkend erfgoedensemble. Tegelijkertijd kampen verschillende onderdelen met achterstallig onderhoud, overwoekering en in sommige gevallen zelfs bouwkundige schade.

Kansen voor stad en regio

Volgens Heemschut heeft Den Helder met de stelling “goud in handen”. Waar de Stelling van Amsterdam en de Hollandse Waterlinies nationaal en internationaal bekend zijn, blijft de Stelling van Den Helder relatief onbekend – een gemiste kans. Voorbeelden elders in het land, zoals Bourtange, Heusden en de Stelling van Amsterdam, laten zien dat langdurige investeringen in vestingerfgoed kunnen uitgroeien tot succesvolle erfgoedprojecten met grote maatschappelijke en economische waarde.

Wat elders kan, kan in Den Helder ook, is de overtuiging van Heemschut. En de voorsprong die Den Helder heeft, is dat er al zoveel plannen liggen en alle vestingwerken van belang al een monumentale status hebben.

— Karel Loeff, Directeur Erfgoedvereniging Heemschut.

Oproep tot samenwerking

Herstel van de stelling is een project van de lange adem, dat de gemeente Den Helder niet in haar eentje kan dragen. In de brochure doen we vijf concrete aanbevelingen. Centraal staat de oproep om een breed samenwerkingsverband te vormen van gemeente, provincie, Rijk, erfgoedorganisaties en andere betrokken partijen. Daarnaast pleiten we voor een langetermijnvisie, een praktisch herstelprogramma en doorlopende promotie van de stelling.

De stelling van Den Helder

€ 0,00

Het onder de aandacht brengen van De Stelling van Den Helder ziet Heemschut als een belangrijke taak. De stelling, grotendeels rijksbeschermd, bevindt zich in een erbarmelijke staat. De Nieuwediepers, inwoners van Den Helder, hebben met deze stelling echter een belangrijke economische en toeristische troef in handen. In deze brochure wordt de geschiedenis verteld van de eeuwenoude stelling in de Kop van Noord-Holland en worden aanbevelingen gedaan hoe overheden en burgers gezamenlijk dit vestingwerkerfgoed kunnen behouden, herstellen en benutten voor komende generaties.

Je kunt de brochure ook gratis downloaden

Oproep tot herstel van Stelling van Den Helder

Militair erfgoed

Kansen voor stad en regio

Oproep tot samenwerking

De stelling van Den Helder

Word ook erfgoedbeschermer!