De Provincie Noord-Holland moet ophouden met erfgoed als obstakel te zien bij het ontwikkelen van een visie op hoe de provincie er in 2050 uit moet zien. Met die krachtige bewoordingen reageert Heemschut Noord-Holland op het herzien van de provinciale omgevingsvisie.
Noord-Holland is te klein. Dat de provincie 27 procent aan ruimte te kort komt om alle wensen en verlangens te realiseren, is al langer bekend. Intussen gaat aantasten van de openheid van het landschap - een belangrijke kwaliteit van de provincie Noord-Holland - steeds verder. Uit de Brede Basismonitor blijkt dat alleen al tussen 2015 en 2023 het bebouwd gebied in Noord-Holland is toegenomen met 4,3 procent. Dat is meer dan de landelijke toename van 3,3 procent.
Heemschut Noord-Holland laat het provinciebestuur weten erg veel moeite te hebben met het aan de kant schuiven van beschermingsregimes ten gunste van 'ontwikkelingen van groot openbaar belang'. 'Die beschermingsregimes zijn juist een bevestiging dat erfgoed een zaak van groot openbaar belang is', schrijft onze commissie Noord-Holland in de zienswijze.
Erfgoed moet niet als obstakel worden gezien, maar als hét fundament voor nieuwe ruimtelijke opgaven. Door het integreren van cultuurhistorie in grote transities zoals klimaatadaptatie, energietransitie en woningbouw, blijft de historische identiteit behouden en zullen nieuwe ontwikkelingen lokaal verankerd worden.
— Uit de Zienwijze van Heemschut Noord-Holland
Daarnaast wijzen we de provincie ook op een andere urgente kwestie, namelijk het tekort aan kennis, deskundigheid en capaciteit bij de Noord-Hollandse gemeenten inzake de zorg voor monumenten en landschap. Door decentralisatie liggen veel taken op het bord van gemeenten en die kunnen dit niet aan. Dat betekent dat de provincie haar op op gebied van sturing, toezicht en handhaving voor erfgoed strikter op moet pakken.
"Wij willen u opnieuw wijzen op uw verplichtingen binnen het erfgoedstelsel om planmatig er op toe te zien dat gemeenten op een adequate wijze erfgoedbeleid voeren". Hierover schreef Heemschut Noord-Holland ook in maart al een brief aan de Gedeputeerden Staten. Een antwoord op die brief laat nog steeds op zich wachten.
"Kortom de concept omgevingsvisie in deze vorm beschermt ons erfgoed te weinig en is daardoor een rem op de ontwikkeling van brede welvaart als provinciaal doel. Die is nodig om te komen tot een samenleving waarin de kwaliteit van leven, gezondheid, erfgoed en leefomgeving ‘hier en nu’ centraal staat én die rekening houdt met de effecten van onze manier van leven op het welzijn van mensen op andere plekken en voor toekomstige generaties."
Bijschrift foto: In het landelijk gebied van Noord-Holland is erfgoed nooit ver weg. (Foto: Peter Schat)
In onze commissie Noord-Holland zetten vrijwilligers zich in voor de bescherming en versterking van het Noord-Hollands erfgoed. Nieuwsgierig? Neem een kijkje op de pagina van de commissie.
